Thuisbasis van Teuten

Wat waren Teuten?

Teuten waren rondreizende handelaars die van maart tot december bepaalde waren (textiel, koperwerk,..) van huis tot huis verkochten. In de winterperiode bleven zij thuis. De Teuten van Hamont -meestal buitengangers genoemd- trokken met textielwaren vooral naar Zuid-Holland. Door deze handel bereikten verschillende teutenfamilies grote welstand. Daarvan getuigen nog hun statige burgerhuizen. De allerlaatste Teuten in de geschiedenis, Ballings en Rijcken, waren Hamonternaren! 

Twee Hamontse Teuten ca. 1900 met in het  midden A. Ballings (magazine DGH 2017)

Teut staat garant voor kwaliteit

Teuten verlieten in het voorjaar hun thuisbasis om zes tot negen maanden lang rond te trekken in Nederland, België, Duitsland, Frankrijk of zelfs Denemarken. Ze bezochten plekken op het platteland waar geen winkels waren om hun spullen of diensten aan te bieden. Teuten onderscheidden zich van andere handelsreizigers door hun goede voorkomen en vakkennis. Zij boden een hoogwaardig assortiment aan producten en reisden vaak in groepen. Om je aan te kunnen sluiten bij de teuten moest je eerst een aantal jaar als leerjongen aan de slag om het vak onder de knie te krijgen. Ook moest iedere vennoot kapitaal inbrengen. 

Oude winkel Piershil (magazine DGH 2017)

In het winterseizoen keerden de teuten terug naar hun geboortedorp om er bij hun gezin en familie te vertoeven. De teutenfamilies brachten relatieve welstand, zeker in Hamont waar de vele teutenhuizen een blijvende getuigenis zijn. Een zestal goed bewaarde teutenhuizen zijn beschermde monumenten. Wil je ze bewonderen? Volg dan de route van de stadswandeling in Hamont (folder te verkrijgen bij het  het UiTpunt in Hamont of het VVV-kantoor in Achel).

Het erfgoed van de teuten

De teuten brachten de winter door in hun thuisgebied. Het geld dat ze hadden verdiend, investeerden ze na de stopzetting van hun handel in huizen en kleine bedrijfjes zoals molens, brouwerijen of kleine fabriekjes. Ook voor de bouw of het herstel van een school of kerk gaven de teuten geld. In Hamont-Achel hebben de teuten een belangrijke rol gespeeld in de economische ontwikkeling. Op verschillende plekken zijn statige teutenhuizen te bewonderen. Ook de Napoleonsmolen, het Ursulinenklooster en de Sint-Laurentiuskerk zijn gebouwd met teutengeld. In het Ursulinenklooster kun je in de Teutenkamer nader kennismaken met de teuten. 

Foto's: het voormalige teutenhuis van de familie Simons in Hamont, Twee teuten met in het midden de heer Ballings (gemaakt ca. 1900) en Teutenwinkel Piershil.  

Het voormalige teutenhuis van de familie Simons aan de Stadswaag in Hamont (foto: 29 maart 2010) Twee Hamontse Teuten ca. 1900 met in het  midden A. Ballings (magazine DGH 2017) Oude winkel Piershil (magazine DGH 2017)

Teutenweetjes

Op de binnenplaats van het gemeentehuis in Hamont staat een beeldje van een textielteut. Ook de namen van de Teutenstraat en de carnavalsvereniging ‘De Teutepeuters’ herinneren aan het handelsverleden van Hamont-Achel.